Malo je Srba koji ne znaju ko je bio Radomir Antić, jedan od najpoznatijih srpskih fudbalskih stručnjaka, bivši selektor reprezentacije Srbije, koji je prije tri dana umro u Španiji ali vjerovatno se na prste dvije ruke mogu izbrojati oni koji znaju da je „najpoznatiji Užičanin“ porijeklom ispod planine Veliki Vitorog u jugozapadnoj Republici Srpskoj. Iz kraja koji je poznat kao Janj.

Naš sagovornik, koji je iz određenih razloga zamolio da mu ne navodimo ime, čak tvrdi da je Antić rođen u Janju.

-Moja baba je iz sela Vagana, od Radomirovih Antića. Od nje ali i drugih rođaka i komšija sam čuo da je on rođen na Velikom Vitorogu. Kao i većina Janjana, oni su imali svoje zgrade na planini i on je gore rođen. Nije mi jasno zašto mu u biografiji piše da je rođen u Žitištu. Njegov otac je bio vojno lice. Prvo su iz Janja odselili u Banat a kad je Radomir imao šest godina vojna služba je njegovog oca i cijelu porodicu odvela u Užice.

Radomir je najveći deo fudbalske karijere proveo u Partizanu, čineći neprelazni bekovski tandem sa Ivicom Golcem. Međutim, svjetsku fudbalsku slavu je stekao kao trener u Španiji, gdje je predvodeći Atletiko Madrid u jednoj sezoni osvojio duplu krunu, prvenstvo i kup te zemlje. Godinu dana fudbalski svijet je sa nevjericom gledao kako tim koji predvode dva Srbina, Antić kao trener a Milinko Pantić kao golgeter, koji nemilice trese protivničke mreže, drže fudbalski čas Real Madridu i Barseloni.

Antić jeste najpoznatiji ali nije jedini Janjanin koji je stekao svjetsku slavu. Po popularnosti za petama mu je NBA košarkaš Miroslav Raduljica, koji je sa reprezentacijom Srbije osvojio srebrnu medalju na Olimpijskim igrama u Rio de Ženeiru, srebrnu medalju na Svjetskom prvenstvu u Španiji i srebrnu medalju na Evropskom prvenstvu u Istanbulu.

Pod Velikim Vitorogom, planinom na tromeđi između Janja i Šipova, s jedne, Kupreške visoravni i Šemenovaca s druge i Glamoča i Hrbljine, s treće strane  ponikao je i Darko Miličić, košarkaški reprezentativac, koji je napravio zavidnu karijeru u NBA ligi, igrajući za Detroit, Orlando medžik, Memfis grizlise,  Njujork nikse, Minesota timbervulvse i Boston seltikse.

Janjske korjene ima i čuvena sportska porodica Kačar, braća bokseri Slobodan i Tadija Kačar i fudbaler Gojko.

Gojko je igrao za Vojvodinu iz Novog Sada a baš ga je zemljak Radomir Antić uvrstio u reprezentaciju Srbije, koja je 2010. godine učestvovala na Svjetskom prvenstvu u Južnoj Africi.

Slobodan Kačar je najuspješniji srpski bokser svih vremena. Boksujući u poluteškoj kategoriji, Slobodan je na Olimpijskim igrama u Moskvi 1980. godine osvojio zlatnu medalju i te godine bio proglašen za najboljeg sportistu SFRJ. To je jedini srpski bokser koji je postao olimpijski šampion. Slobodan je bio i svjetski prvak, višestruki prvak Jugoslavije i Balkana.

A o kakvom sportisti se radi govori podatak da je nevjerovatnih 8 godina i 4 mjeseca boksovao bez poraza, po čemu je bez konkurencije u istoriji boksa. Za to vrijeme nanizao je 120 pobjeda: 99 u amaterskoj i 21 u profesionalnoj karijeri.

Njegov rođeni brat Tadija je u svojoj prebogatoj karijeri osvojio i srebrnu medalju na Olimpijskim igrama u Montrealu 1976. godine. Dvije godine kasnije osvojio je srebrnu medalju na Svjetskom prvenstvu a dva puta je bio vicešampion Evrope.

Janjska visoravan, koja je čuvena po manastiru Glogovac, iznjedrila je i dvojicu u svijetu poznatih velikodostojnika Srpske pravoslavne crkve: sadašnjeg vladiku mileševskog Atanasiju Rakitu, koji je prije toga bio episkop bihaćko-petrovačke, pa hvostanske eparhije i vladiku Mitrofana Kodića, episkopa kanadskog, jednog od vodećih pravoslavnih teologa.

Janjani su i Nikola Rađen, vaterpolo reprezentativac Srbije, Dragan Marijanac, rukometni reprezentativac Srbije, Dragan Nišić, bivši odbojkaški reprezentativac Jugoslavije i Goran Ćato, bivši odbojkaški reprezentativac Srbije.

Krševiti ali prelijepi kraj na padinama Velikog Vitoroga iznjedrio je i poznatog banjalučkog političara i ljekara, višestrukog narodnog poslanika Krstu Jandrića, najpoznatiju novinarku BN televizije Suzanu Rađen Todorić i njenu rođaku i „beogradsku“ koleginicu Suzanu Miličić.

Kad je nauka u pitanju, boje Janja brane univerzitetski profesori i doktori nauka Rade Rakita, Momčilo Sakan, Marinko Učur, Branko Rakita i Dragan Unčanin.

Na polju kulture, tu su Pero Kvrgić, zagrebački televizijski i pozorišni glumac, sa 55 uloga u filmovima, serijama i pozorišnim predstavama, pisac dječije poeziije iz Beograda Miroslav Kokošar i dirigent i kompozitor Boro Vojinović.

Vlasnik novosadskog „Vitorog prometa“, jednog od najvećih proizvođača namještaja u Srbiji, Milan Marijanac je iz Janja.

U vrijeme socijalističke Jugoslavije Janj i Strojice bili su poznati i po narodnom heroju Radi Marijancu, hrabrom ratniku, koji se proslavio komandujući Sedmom krajiškom brigadom i Vladi Popoviću, gradonačelniku Novog Sada.

Iako su otišli u beli svijet, svi oni su se često vraćali i vraćaju Janju, Janjskim otokama i Velikom Vitorogu, kao što i kažu stihovi iz jedne pesme grupe „Vitorog“: „šta ja mogu kada srce sanja, moj Vitorog i dolinu Janja“.